Kazimierz Krawiarz pisze z Kórnika

75 lat temu w Kórniku doszło do aresztowań członków kórnickiej konspiracji niepodległościowej. Niemcy aresztowali 58 osób z czego 51 stanęło przed sądami. Ponad połowa z oskarżonych zginęła podczas śledztwa, otrzymała wyrok śmierci lub nie przeżyła więzień. Przywódcą Placówki „Topola” Narodowej Organizacji Bojowej Ziem Zachodnich był Józef Szczepaniak student Uniwersytetu Jagiellońskiego. Stanisław Woźniak, był komendantem placówki ZWZ – AK „Smoła”. Dnia 5 października 1942, wobec aresztowania poświęcił swoje życie w samobójczej śmierci. Zginął w zbiorniku smoły w gazowni, którą kierował. Jak twierdzi Bolesław Drożak (lat 94) obecny na uroczystości, uratował tym czynem jego życie i wielu członków organizacji konspiracyjnych. Oto lista poległych.

Bartkowiak Józef. Aresztowany 27.09.1942 r wyrokiem OLG w Poznaniu 31.05 1943 skazany został na 6 lat obozu karnego. Zmarł 26.12.1944 na gruźlicę w Miejskiej Górce oddziale więzienia w Rawiczu.

Czachowski Jan ps. „Igła”. Aresztowany w listopadzie 1942 r. i uwięziono w Forcie VII i w Rawiczu. Wyrokiem OLG w Poznaniu na sesji wyjazdowej w Rawiczu dnia 10.07.1943 skazany na 3 lata obostrzonego obozu karnego Był więziony w Rawiczu. Zmarł 23.05.1944 r.

Dota Franciszek „Pień”, Aresztowany 10.11.1942 r. został osadzony w Forcie VII w Poznaniu. Skazany na karę śmierci. Wyrok wykonano w Rawiczu, dnia 9.08.1943.

Kalisz Stanisław. Aresztowano go dnia 10.11.1942 i osadzono w Forcie VII. Skazany na 8 lat obozu karnego. Zmarł na gruźlicę 17.07.1944 w więzieniu w Rawiczu.

Kania Adam. Aresztowany w listopadzie 1942 r. Zmarł przed rozprawą w Zwikau.

Karol Adam. Aresztowany w październiku. Skazany na 5 lat obozu, nie przeżył.

Kmieciak Antoni Bogdan „List”. Aresztowany 10.11.1942 Wyrokiem Wyższego Sądu Krajowego w Poznaniu na sesji wyjazdowej w Zwickau, dnia 9.06.1943 r., został skazany na 7 lat obostrzonego obozu karnego. Zmarł w więzieniu w Zwickau 19. 12. 1944 r

Krajewski Władysław „Pająk”. Aresztowany 26.09.1942 r. Skazany na karę śmierci. Wyrok wykonano 8.07.1943r. w Dreźnie

Krystkowiak Jan „Ryś”. Aresztowany 28.09.1942 r. Skazany w Budziszynie na karę śmierci. Wyrok wykonano 8.07.1943 r w Dreźnie.

Krzyżanek Józef. Aresztowany 10.11.1942 był sadzony w Rawiczu. Został skazany na 5 lat obozu karnego. Zmarł 25.03.1944 r. w więzieniu w Rawiczu.

Kwaśniewski Alojzy. Aresztowany 10.11 1942 i osadzony w więzieniu w Zwickau. Skazany wyrokiem na 5 lat obozu karnego. Zmarł 16.01.1944 na gruźlicę w więzieniu w Miejskiej Górce pod Rawiczem.

Lange Franciszek. Aresztowany 28.11. 1942. Skazany na 5 lat obozu karnego, nie przeżył.

Lesiński Stanisław. Aresztowany w listopadzie. Skazany na siedem lat obozu karnego, nie przeżył.

Malanowski Antoni „Strzemię”. Aresztowany 24.09.1942. Skazany na sesji wyjazdowej w Budziszynie 31.05.1943 r. na karę śmierci. Stracony 8. 07. 1943 w więzieniu w Dreźnie.

Malińska Sabina „Saba”. Aresztowana przez Gestapo w Poznaniu na początku października 1942. Wyrokiem Wyższego Sądu Krajowego w Poznaniu (OLG) na sesji wyjazdowej w Budziszynie została skazana na karę śmierci. Stracona w Dreźnie 9. 07. 1943.

Małecki Władysław „Żbik”, „Szarak”. Aresztowany 24.09.1942 trafił do Fortu VII. Wyrokiem Wyższego Sądu Krajowego w Poznaniu na sesji w Budziszynie 29. 05. 1943 został skazany na karę śmierci. Wyrok wykonano w Dreźnie 8.07.1943.

Michalak Stanisław Aresztowany 10.11. 1942 r Skazany wyrokiem 9.07 1943 na karę śmierci. Wyrok wykonano w więzieniu w Rawiczu 9.08.1943 r.

Mistrzak Alfons Aresztowany 10.11.1942 i osadzony w więzieniu w Zwickau gdzie zmarł 29.06.1943r.

Palczewski Stefan „Cyna”. Aresztowany 10.11.1942. Skazany na 7 lat obozu. Stracony 7.02.1944 w Poznaniu.

Pelczyk Antoni ps. „Haler”. Aresztowany 10.11.1942. Skazany na 6 lat obozu karnego. Zmarł 31.10. 1943 r. w Miejskiej Górce, pododdziale niemieckiego więzienia w Rawiczu.

Schütz (Schuetz) Stanisław Aresztowany 17.11.1942. Skazany na 5 lat obozu karnego. Zmarł 15.03.1945r. w obozie Eich.

Skotarczyk Józef. Aresztowany w październiku w 1942. Skazany na 5 lat obozu, nie przeżył.

Stępniak Jan ps. „Kos”. Aresztowany w listopadzie 1942. Wyrokiem w Legnicy z 11.06.1943 został skazany na kare śmierci. Stracony 7.07.1943 w więzieniu w Rawiczu.

Szczepaniak Józef ps. „Wilk”, „Sęp”. Aresztowany 26.09.1942 r. Wyrokiem na sesji wyjazdowej w Budziszynie 31.05.1943 został skazany na karę śmierci. Stracony 8.07.1943 r. w więzieniu Dreźnie.

Szczepaniak Władysław. Brat Józefa. Aresztowany 26.09.1942 r. Zamęczony w czasie śledztwa.

Świgoń Józef ps. „Lis”, „Świerk” Aresztowany 27.09. 1942. Wyrokiem Wyższego Sądu Krajowego w Poznaniu (OLG) na sesji wyjazdowej w Budziszynie 31. 05.1943. skazany na kare śmierci. Wyrok wykonano 8.07.1943 w więzieniu w Dreźnie.

Walkowiak Józef. Aresztowany we wrześniu 1942. Zamęczony w czasie śledztwa.

Weychan Bohdan. Aresztowany 27.09. 1942 Skazany 31.05.1943 przez Wyższy Sąd Krajowy w Poznaniu na karę śmierci. Stracony w więzieniu w Dreźnie 8.07.1943.

Woźniak Stanisław ps. „Inkasent”, „Marian”. Ur.2.10.1904 w Dębogórze pow. poznański, Syn Wojciecha i Marianny z d. Mosiężna. Od 1909 mieszkał w Poznaniu (Główna). Od 1919 uczył się w szkole wydziałowej i pracował w Gazowni Miejskiej w Poznaniu terminując w zawodzie gazomistrza. W 1922 uzyskał prywatne stypendium inż. Włodzimierza Dziużyńskiego i rozpoczął naukę w Państwowej Szkole Budowy Maszyn w Poznaniu. W 1925 r. jako ekstern zdał egzamin dojrzałości. W 1926 r. jako ekstern objął stanowisko kierownika Gazowni Miejskiej w Kórniku. W latach 1927-39 odbył liczne kursy dla instruktorów OPL w sztabie DOK nr VII Czł. Stowarzyszenia Gazowników i Wodociągowców, WF i PW oraz ZS, LOPP. W marcu 1939 odbył przeszkolenie dla instruktorów dywersji pozafrontowej i od kwietnia 1939 został powołany na funkcję dowódcy Odcinka Dywersji „Kornik”. Organizował magazyny bojowe dla patroli dywersyjnych w Domu Młodej Polki w Bninie i w Korniku. Po zajęciu Kórnika przez Wehrmacht aresztowano go pod zarzutem sabotażu. Przesłuchania i pobyt w Forcie VII, przyczyniły się do załamania psychicznego. Dzięki poręczeniu inż. W. Dziurżyńskiego został zwolniony pod dozorem policyjnym z zadaniem uruchomienia gazowni w Korniku. Współpracę z Jozefem Szczepaniakiem nawiązał w styczniu 1940 r. i przekazał mu materiały bojowe TOK przechowywane w gazowni. Latem 1941 zaprzysiężony do ZWZ przez Rudolfa Ostrihańskiego. Od marca 1940 do czerwca 1941 był komendantem placówki NOB Kórnika a od czerwca 1941 komendantem Placówki ZWZ – AK „Smoła”. W maju 1942 został powołany na szefa Referatu Wojskowego w Inspektoracie Rejonowym Środa Wlkp. W obliczu zagrożenia aresztowaniami, we wrześniu 1942. zaproponował realizację planu „Teer” polegającego na odebraniu sobie życia dla odwrócenia uwagi śledczych. W dniu 5 października 1942, wracając w południe do domu ul. Stodolną zauważył grupę żandarmów zmierzających w stronę miasta, pospiesznie udał się do gazowni i tam pozbawił się życia w zbiorniku smoły pogazowej. Informacja ta dotarła do aresztowanych, którzy winą za organizację działań konspiracyjnych w Kórniku obarczyli Stanisława Wożniaka. Pochowany został 8.10.1922 na cmentarzu parafialnym w Korniku. Jego imię nosi ulica w Kórniku w kierunku Zwierzyńca.

Opracował Kazimierz Krawiarz

Zbrodnia niemiecka na obywatelach Kórnika, w dniu 20 października 1939 w ramach akcji „Tanenberg” miała na celu złamanie ducha Kórniczan. Pod ścianą kórnickiego ratusza Niemcy rozstrzelali piętnastu obywateli Kórnika i okolic, w tym sześciu członków bractwa kurkowego.

Corocznie, w rocznicę rozstrzelania, społeczeństwo Ziemi Kórnickiej składa hołd poległym. Delegacja Kórnicko-Bnińskiego Bractwa Kurkowego im ks. Szczepana Janasika uczestniczy w tej patriotycznej uroczystości.